KISIRLIĞA YOL AÇAN CİDDİ BİR PROBLEM; ENDOMETRİOSİS :
Endometriozis
rahim iç tabakasında bulunan ve her ay adet kanaması şeklinde dışarıya
dökülen endometriumun vücutta rahim dışında bir yere yerleşmesi olarak
tanımlanır. Genellikle yumurtalıklarda, tüplerde ve diğer pelvik organlarda bulunur. Rahim dışındaki bu endometriozis odakları ağrı ve kısırlık gibi problemlere neden olabilmektedir. Yerleşme
yerine göre, rahim duvarı içinde görülürse adenomyosis, yumurtalıklarda
içi erimiş kanla dolu kistler şeklinde ortaya çıkarsa endometrioma
(çikolata kisti) ismi verilmektedir.
Endometriozisin
kesin nedeni halen bilinmemektedir. Bu konuda en yaygın kabul gören
teori, adet kanamaları sırasında rahim içindeki dokuların kadının
tüplerinden geçerek karın boşluğuna yerleşmesi ve burada gelişimini
sürdürmesidir. Endometrioziste kalıtsal yatkınlığın önemli bir faktör
olduğu da düşünülmektedir.
Endometriozisin en yaygın belirtileri şunlardır :
● Cinsel ilişki sırasında ve sonrasında ağrı
● Adet öncesinde ve sırasında karın ağrısı
● Sırt ağrısı
● Yorgunluk
● Adet sırasında ağrılı barsak hareketleri, ishal veya kabızlık
Endometriosiste
hastalar en sık ağrılı adet görmekten (dismenore) yakınırlar. Ağrılı
adet görme rahim bağlarının üzerine yuvalanan, adet öncesi ve sırasında
şişen ve kanayan endometrium parçacıklarından kaynaklanmaktadır.
Nasıl Tanı Konulur?
Kadının
yumurtalıklarında oluşması durumunda, endometriozis her zaman olmamakla
birlikte ultrason işlemi ile görülebilir. Kesin tanı yalnızca
laparoskopi veya açık ameliyatla konulabilir. Laparoskopi hastalığa
tanı konulmasında yararlı bir işlem olup, ayrıca hastalığın ciddiyetine
ilişkin fikir de verir. Bu işlem ayrıca, doktorun sizin için en iyi
tedavi planını hazırlamasında da yardımcı olur. Konulan tanının
doğrulanması için bir patoloji testi ya da ‘biyopsi’ yapılır.
Endometriozis belirtileri bazen diğer sağlık sorunlarıyla
karıştırılabildiğinden, bu testin yapılması önem taşır.
Endometriozis – Kısırlık İlişkisi :
Endometriozisli
hastaların başvuru nedenlerinden en önemlisi kısırlıktır. Genellikle
kısırlık araştırmaları sırasında yapılan bir ultrasonografide görülen
yumurtalık kisti için veya direk tanı amaçlı laparoskopi sırasında
ağrılı adet gören ve ve kısırlıkla başvuran hastaların yarısından
fazlasında değişik derecelerde endometriozis görülebilmektedir. Tüpler
veya etrafına yerleşen endometrium dokusunun yol açtığı yapışıklıklar
ve sertleşmeler tüplerin hareketlerini azaltmakta buna bağlı kısırlığa
yol açmaktadır. Yumurtalıklarda yerleşen ve yapışıklıklara yol açan
endometriozis dokusunun yumurta hücresinin olgunlaşmasını
bozabileceğini ve bu yolla kısırlığa yol açabileceği düşünülmektedir.
İlerlemiş endometriozis yumurtalık, rahim ve tüplerde yaptığı
yapışıklıklar ile kısırlığa neden olur.
Endometriozis Tanı ve Tedavisi :
Endometriozisli hastalar iki nedenle tedavi olmak istemektedirler. Bunlar; ağrı ve çocuk sahibi olma isteğidir. Ağrı
nedeniyle başvuran hastalarda ilaç tedavisi ile büyük oranda iyileşme
ve ağrıda hafifleme sağlanabilmektedir. Çocuk sahibi olmak isteyenlerde
laparoskopi yöntemine başvurulur. Laparoskopi
en önemli tanı ve en önemli tedavi yöntemidir. Laparoskopi ile üreme
organlarına zarar vermeden, aynı zamanda tanı konulup, tedavi yapılır.